مجری طرح جهش تولید در دیمزار‌های کشور گفت: ۶۰ درصد از محصولات کشاورزی جهان در اراضی بدون آبیاری و دیمزار‌ها تولید می‌شود.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، فرامک عزیزکریمی درباره میزان کشت در اراضی دیم کشور گفت: ۸ و نیم تا ۹ میلیون هکتار اراضی قابل کشت دیم در کشور وجود دارد که سالانه به صورت میانگین در ۶ میلیون هکتار از این اراضی کشت انجام و مابقی به صورت آیش رها می‌شود. 

وی افزود: در دنیا حدود ۸۰ درصد اراضی قابل کشت، تحت شرایط بدون آبیاری مدیریت می‌شوند به عبارتی ۲۰ درصد اراضی در دنیا تحت شرایط آبیاری قرار می‌گیرند و حدود ۶۰ درصد از تولیدات محصولات کشاورزی جهان از اراضی است که در آنها آبیاری صورت نمی‌گیرد.

مجری طرح جهش تولید در دیمزار‌های کشور تصریح کرد: میانگین بارندگی در جهان بالای ۸۰۰ میلی‌متر است و ایران شرایط متفاوتی دارد. کشور ما در کمربندی خشکی قرار گرفته و میانگین بارندگی کمتر از یک سوم جهان دارد. 

وی افزود: در بلندمدت حدود ۲۴۰ میلی‌متر میزان بارندگی کشور ما بوده و متأسفانه در ۴ سال گذشته، ۳ سال پیاپی خشکسالی داشتیم و در سال ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ شدیدترین خشکسالی ۵۰ سال گذشته را تجربه کرده‌ایم، اما امسال خوشبختانه بعد از ۴ سال به لطف خداوند بارندگی در حد نرمال داشتیم. 

عزیزکریمی اظهار داشت: در بسیاری از کشور‌های جهان وقتی درباره کشت دیم صحبت به میان می‌آید، نیاز آبی از بارندگی، آب سبز تأمین می‌شود مثل مناطق پرباران کشور‌های قاره سبز یا اروپا. اما در برخی مناطق مثل ایران که بارندگی بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ هست، دیم کاری در آنها انجام می‌شود.

وی تصریح کرد: ویژگی مناطق خشک و نیمه خشک تغییرات شدید آب و هوایی بین سال‌های مختلف است، امسال به لطف خدا از فصل بهار به بعد حدود ۱۰۰ میلی‌متر بارندگی داشتیم و این میزان، کشت‌های پاییزه ما را در دیم نجات می‌دهد.

مجری طرح جهش تولید در دیمزار‌ها درباره کشور‌های موفق میزان تولید در دیمزار‌های جهان که هم اقلیم با ایران هستند، گفت: استرالیا یکی از موفق‌ترین کشور‌ها در این زمینه است، این کشور مناطقی دارد که میزان بارندگی شان شبیه ایران است (یعنی بین ۲۰۰ تا ۳۰۰، ۳۵۰ و بعضا تا ۴۰۰ میلی‌متر) و اقدامات ویژه‌ای در آنجا انجام شده است. 

وی افزود: در استرالیا بهره‌برداری بالای هزار هکتار است یعنی کشاورزی شان در سطح ۲ هزار هکتار تا ۳ هزار هکتار است و استفاده از مکانیزاسیون در اراضی بزرگ ارزش افزوده بیشتری دارد.

عزیزکریمی ادامه داد: از دهه ۸۰ میلادی و بعد از خشکسالی‌های پیاپی در استرالیا، کشاورزی حفاظتی یا کشت بدون شخم، با هدف استفاده بهینه از آب سبز یا بارندگی‌ها، بهبود خاک و ارتقای مواد عالی آن  و افزایش ذخیره آب در خاک در این کشور اجرایی شد.

به گفته وی، در این روش کشت، بقایا در سطح خاک به صورت یک پوشش ماده آلی باقی مانده و برای کاهش تبخیر می‌تواند مؤثر باشد. 

مجری طرح جهش تولید در دیمزارها، با اشاره به این که کشور با وسعت بیش از ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار کیلومتر مربع بیش از ۳۰ میلیون هکتار اراضی قابل کشت دارد، گفت: اراضی که در چرخه کشت ایران وجود دارد ۱۸ و نیم میلیون هکتار است و بخشی از اراضی ما به صورت آیش در بعضی سال‌ها رها می‌شود. 

وی با تفکیک اراضی دیم کشور گفت: از حدود ۹ میلیون هکتار اراضی قابل کشت دیم، به طور میانگین سالانه در ۶ میلیون هکتار کشت می‌شود و مابقی به دلیل نبود تناوب پایدار در دیمزارها به صورت آیش رها می‌شود. 

به گفته وی، کشاورز‌ان هر سال گندم یا جو می‌کاشتند، گندم و جو از خانواده غلات و با یک سری نیاز‌های مشترک است، به عبارتی زمین اگر هر سال یک کشت داشته باشد، خسته می‌شود.

عزیزکریمی تناوب کشت را یکی از طرح‌های مهم در دیمزار‌ها اعلام کرد و افزود: با کاشت محصولات جدیدی مثل حبوبات، نخود، عدس، علوفه‌هایی از خانواده یونجه و حتی گیاهان روغنی مثل گلرنگ، کاملینا، کلزا که معمولا وارد می‌شود و حتی گیاهان دارویی می‌توانیم تنوع کشت را بهبود ببخشیم و حتی در این شرایط به حفظ خاک و ارتقای مواد آلی خاک و فیزیک و شیمی خاک کمک کنیم. 

وی تاکید کرد: ۸۸ درصد اراضی کشت شده سالانه گندم یا جو بوده و این از نظر فنی و به زراعی یک فاجعه است. باید سطح گندم و جو را کم کرده، سطح حبوبات را بالای ۱۰ درصد و علوفه‌های جدید مثل ماشک‌ها و نخود علوفه‌ای که خاک را تقویت می‌کنند و ازت هوا را می‌گیرند وارد چرخه کشت کنیم.

مجری طرح جهش تولید در دیمزار‌های کشور خاطرنشان کرد: زراعت دیم بدون آبیاری و با نزولات جوی انجام می‌شود به همین منظور خاکورزی حفاظتی در زراعت دیم اهمیت دارد و یکی از مهم‌ترین عوامل کشاورزی حفاظتی در دیمزار‌ها حفظ رطوبت خاک است. رعایت تاریخ کاشت یکی دیگر از مواردی است که کشاورزان باید به آن توجه داشته باشند چراکه در زمان بارندگی‌های موثر می‌تواند به کشت بهتر کشاورز کمک کند.

وی با تاکید بر روش و عمق کاشت، افزود: باید استفاده از میزان بذر توصیه شده در واحد سطح برای هر رقم در نظر گرفته شود و کشاورزان کمتر و یا بیشتر از آن مقدار استفاده نکنند و بذوری که برای کشت تهیه می‌شود ضدعفونی شود تا آفات و بیماری‌های کمتری در سطح مزرعه وجود داشته و در نهایت سطح سبز بیشتر شود.

عزیزکریمی با اعلام این که مؤسسه تحقیقات دیم به صورت تخصصی بر روی دیمزار‌های کشور کار می‌کند، افزود: براساس نتایج به دست آمده از تحقیقات، اصلاح تناوب دیمزار‌ها را در دستور کار قرار دادیم، چرا که بیش از ۸۰ درصد کشت سالانه دیمزار‌های کشور گندم یا جو بوده که باید تنوع داشته باشد.